Praktyczne szkolenie


5 praktycznych przykładów omawiania bezpieczeństwa pożarowego w ramach szkoleń bhp

Koniecznie przeczytaj

5 praktycznych przykładów omawiania bezpieczeństwa pożarowego w ramach szkoleń bhp

Co do zasady, problematyka bezpieczeństwa pożarowego jest jednym z obowiązkowych tematów omawianych w ramach szkoleń w dziedzinie bhp. Jednak rodzi się pytanie, jak właściwe przeprowadzić tę część szkolenia bhp? Jakie zagadnienia z zakresu ochrony przeciwpożarowej omówić? Oto klika wskazówek i przykładów, dzięki którym w sposób właściwy zorganizujesz i przeprowadzisz wykład z zakresu ochrony ppoż. w ramach szkoleń bhp.

Szczegółowe sposoby zaznajamiania pracowników firmy z przepisami przeciwpożarowymi powinny być określone w instrukcji bezpieczeństwa pożarowego danego obiektu. Niemniej jednak również ramowe programy szkolenia bhp wszystkich kategorii pracowników zawierają zagadnienia w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Stosownie zatem do występujących zagrożeń na danych stanowiskach pracy należy zaplanować wykład odpowiadający swoją objętością i zawartością randze oraz skali występujących zagrożeń pożarowych.

Wskazane jest, aby wykład taki prowadził specjalista ochrony ppoż. znający specyfikę i profil działalności firmy.

Właściwa organizacja

Nie istnieje jeden wzorzec czy schemat przedstawiania zagadnień w zakresie ochrony przeciwpożarowej w ramach szkolenia bhp. Jest tak, ponieważ zbyt zróżnicowane bywają przyczyny zagrożenia pożarowego, które są przede wszystkim uzależnione od profilu działalności danego zakładu pracy i przeznaczenia obiektu przez niego zajmowanego. Po prostu różne są warunki i wymagania budowlane, różne procesy technologiczne, surowce oraz materiały, a więc różny jest także stan bezpieczeństwa pożarowego.

Zagadnienia w zakresie ochrony ppoż. w ramach szkolenia bhp powinny być przedstawiane w formie wykładu lub pogadanki bądź instruktażu.

Zagadnienia ochrony ppoż. w ramach instruktażu ogólnego bhp

Ramowy program instruktażu ogólnego bhp obejmuje temat: „Podstawowe zasady ochrony przeciwpożarowej oraz postępowania w razie pożaru”. Na omówienie tego tematu – razem z tematem: „Postępowanie w razie wypadku, w tym organizacja i zasady udzielania pierwszej pomocy” – należy poświęcić minimum godzinę lekcyjną (trwającą 45 minut) szkolenia.

Podczas instruktażu ogólnego bhp pracownik powinien poznać:

  • potencjalne źródła zagrożeń pożarowych,
  • instrukcję postępowania na wypadek pożaru,
  • zasady ewakuacji,
  • zasady użycia podręcznego sprzętu gaśniczego, ze szczególnym uwzględnieniem warunków panujących w firmie, w której pracuje.
Zagadnienia ochrony ppoż. w ramach instruktażu stanowiskowego

Szczegółowy program instruktażu stanowiskowego bhp powinien uwzględniać problematykę ochrony przeciwpożarowej, ale tylko pod warunkiem, że w procesach produkcyjnych w firmie stosowane są materiały niebezpieczne pożarowo.

Przykład 1

W zakładzie pracy produkcji automatyki cieplnej pracownicy laboratorium wyrobów gotowych będą przechodzić instruktaż stanowiskowy bhp w zakresie ochrony ppoż. Ponieważ w firmie stosowane są materiały niebezpieczne pożarowo, pracodawca sam opracował szczegółowy program tego instruktażu, który przedstawia się następująco:

  • scharakteryzowanie przebiegu procesu testu temperaturowego badania termostatów,
  • zagrożenie pożarowe, jakie stwarza używany podczas badań alkohol etylowy,
  • wymagania dla mechanicznej wentylacji miejscowej,
  • procedury postępowania podczas napełniania wanien alkoholem,
  • rola i zadania detektorów gazu w przeciwpożarowym zabezpieczeniu laboratorium,
  • lokalizacja podręcznego sprzętu gaśniczego, telefonu, głównego wyłącznika prądu całego budynku zakładu lub jego wydzielonej strefy (np. piętra, kondygnacji).

Główne treści

Podczas omawiania zagadnień w zakresie ochrony ppoż. w ramach szkolenia bhp należy przekazywać szkolonym pracownikom głównie te treści, które będą istotne (charakterystyczne) dla danej firmy.

Przykład 2

W zakładach pracy branży meblarskiej należy skoncentrować się na omówieniu:

  • zagrożenia, jakie stanowić może pył drzewny;
  • zagrożenia, jakie stanowić mogą palne pary farb, lakierów i klejów;
  • systemów zabezpieczeń:
  • komór pyłowych,
  • cyklonów,
  • mechanicznej wentylacji miejscowej.

Przykład 3

W firmie zajmującej się dystrybucją paliw płynnych należy omówić problematykę dotyczącą:

  • charakterystyki pożarowej magazynowania cieczy,
  • technicznego zabezpieczenia rurociągów, zbiorników, pompowni, cystern i dystrybutorów,
  • warunków bezpieczeństwa podczas magazynowania i rozlewania skroplonych gazów.

Przykład 4

Pracownicy administracyjno-biurowi pracujący w pomieszczeniach pracy znajdujących się w wysokim budynku powinni poznać odpowiedzi na następujące pytania:

  • Czy w razie pożaru budynek może „sam się obronić”?
  • Jaka jest konstrukcja budynku?
  • Jakie są charakterystyka i zabezpieczenie przed ogniem oraz dymem dróg ewakuacyjnych w tym budynku?
  • Jaka jest organizacja i sprawność całego wewnętrznego systemu bezpieczeństwa, czyli sygnalizacji pożarowej, urządzeń gaśniczych, wentylacji pożarowej oraz procedur postępowania w sytuacjach zagrożenia?

Szczegółowy plan zajęć

Tematy ramowych programów szkolenia w dziedzinie bhp wymagają opracowania szczegółowego planu zajęć, dostosowanego do konkretnych potrzeb szkolonych pracowników.

Plan taki powinien uwzględniać 3 podstawowe grupy zagadnień, mianowicie:

  1. charakterystykę zagrożeń pożarowych (wybuchowych) występujących w obiekcie (zakładzie pracy),
  2. wymogi bezpieczeństwa pożarowego,
  3. zasady zachowania się w sytuacji zagrożenia (pożaru).

Przykład 5

Szczegółowy plan zajęć w firmie obróbki drewna może wyglądać następująco:

  • zagrożenie pożarowe, jakie stanowią drewno i pył drzewny;
  • filtry, komory pyłowe i cyklony – warunki bezpieczeństwa pożarowego;
  • farby, lakiery, kleje – charakterystyka zagrożenia pożarowego;
  • rola i znaczenie systemów wentylacji mechanicznej;
  • przeciwpożarowe wymagania budowlane (obciążenie ogniowe, podział na strefy pożarowe, klasa odporności pożarowej obiektu);
  • zabezpieczenie przeciwpożarowe instalacji i urządzeń technicznych;
  • przeciwpożarowe zaopatrzenie wodne;
  • techniczne systemy zabezpieczeń:
  1. sygnalizacja pożarowa,
  2. klapy odcinające w przewodach wentylacyjnych,
  3. klapy dymowe,
  4. oświetlenie awaryjno-ewakuacyjne;
  • warunki ewakuacji z zakładu pracy:
  1. charakterystyka dróg ewakuacyjnych,
  2. procedury alarmowania;
  • wyposażenie obiektu w podręczny sprzęt gaśniczy i zasady jego użycia.

Ćwiczenia praktyczne w zakresie organizacji ewakuacji

Warto wzbogacić zagadnienia dotyczące ochrony ppoż. w ramach szkolenia bhp o praktyczne ćwiczenia w zakresie organizacji ewakuacji i użycia podręcznego sprzętu gaśniczego.

W ramach ćwiczeń ewakuacyjnych należy skontrolować funkcjonowanie całego wewnętrznego systemu bezpieczeństwa, przez sprawdzenie:

  • reakcji pracowników na sytuację potencjalnego zagrożenia pożarowego,
  • skuteczności zadziałania technicznych systemów zabezpieczenia przeciwpożarowego,
  • postawy kierownictwa firmy, wyznaczonych pracowników funkcyjnych i ochrony przy koordynowaniu działań ewakuacyjnych,
  • znajomości procedur ewakuacyjnych.

Przy organizacji ćwiczeń ewakuacyjnych warto pamiętać o elemencie pozoracji. Korzystając z odpowiednich wytwornic dymu, można stworzyć namiastkę potencjalnego zagrożenia. Gdy pojawią się „oznaki pożaru”, zupełnie inna jest reakcja, postawa pracowników, zupełnie inny poziom emocji.

Ćwiczenia w zakresie obsługi podręcznego sprzętu gaśniczego powinny uzupełniać teoretyczną wiedzę przekazaną w ramach wykładu i zapoznać pracowników z podstawowymi parametrami oraz możliwościami takiego sprzętu.

Planując przegląd warsztatowy gaśnic, badania dozorowe w Urzędzie Dozoru Technicznego czy wymianę proszku gaśniczego, można z pożytkiem rozładować wcześniej sprzęt podczas ćwiczeń, minimalizując tym samym koszt szkolenia.